Het kernpunt

Het kernpunt
Vanuit allerlei richtingen kom ik gedurende mijn levenslange onderzoek telkens weer bij hetzelfde kernpunt uit. Wat je daaraan hebt moet je zelf ervaren. Je hoeft me niet te geloven, dat heeft geen zin, je moet het zelf ervaren. Ik zal beginnen een aantal verschillende bronnen aan te halen die met verschillende voorbeelden voor mij hetzelfde punt illustreren.
 
Verschillende bronnen
De bekende Joodse psychiater Victor Frankl merkt tijdens zijn verblijf in een concentratiekamp op hoe lijden onze hele geest gelijkmatig vult, net als een gas zich door de hele kamer verspreid. (Man’s Search for Meaning, 1959; 44) Ik lees daarin dat hoe kleiner de kamer hoe geconcentreerder eenzelfde hoeveelheid zal gas zijn, hoe kleiner de geest des te intenser het lijden.

Een Japans Zen-verhaal illustreert dit op de volgende manier: Een meester stopt een handvol zout in een glas water en laat zijn leerling het opdrinken. Deze trekt een vies gezicht. Dan lopen ze samen naar een zoetwatermeer en de leraar gooit dezelfde hoeveelheid zout in het meer. Hij schept een glas een water uit het meer en laat de leerling het opdrinken. Deze drinkt nu een heerlijk fris glas water.

Mijn Tibetaanse leraar hield van grove voorbeelden, want die zou je tenminste onthouden, zei hij. Hij had het over de ‘thinker the stinker’: Als iemand een wind laat in een kleine ruimte stinkt het, maar buiten in de open lucht heeft niemand er last van.

Ann Weiser, een leerling van de Amerikaanse filosoof Eugene Gendlin, wijst op ons identificatieproces wanneer een pijnlijke emotie opkomt. We grijpen naar de emotie en identificeren ons dan met een deel van ons dat kleiner is dan we werkelijk zijn. Dit verhindert het contact maken met onze innerlijke bronnen die helpen om goed met die emotie om te gaan. We zijn altijd meer dan onze gedachten en gevoelens, zegt ze.

De Tibetaanse Dzogchen-meester Nyoshul Khen Rinpoche, leraar van mijn leraren, die ikzelf ook een paar keer heb mogen ontmoeten, zei tijdens een onderricht: We hebben de neiging onze geest te vernauwen en te grijpen naar onze waarnemingen, maar: ‘We need to make our minds bigger and bigger and bigger’. Terwijl hij zijn armen steeds wijder uit elkaar spreidde barstte hij vervolgens in lachen uit.
 
Hoe ga je van klein en gesloten naar ruim en open?
Hoe vind je die ruimte in je geest? Kijk, dat is nou precies het onderwerp van mijn volgende retraite over de Vier Hartkwaliteiten, waarin we dit stapsgewijs onderzoeken. Door de vier innerlijke kwaliteiten van liefde, compassie, vreugde en gelijkmoedigheid aan te boren vinden we een poort tussen onze gesloten, kleingeestige geest en een meer open, ruimhartige geest. 
 
Let bijvoorbeeld eens op als een emotie opkomt, of dit nu boosheid is, trots of jaloezie, hoe dit je geest vult en hoe door je op deze emotie te fixeren je je geest kleiner maakt. Je raakt gevuld met kleingeestige gedachten. Kijk nu of je ruimte kan vinden en wat dat met de situatie doet. Het maakt alle verschil in de wereld. Die ruimte opent de mogelijk om naar jezelf te kijken, om de ander te horen, om je eigen gelijk wat minder centraal te stellen, en te zien waar je mee bezig bent en wat het met jou en de ander doet. Geloof me niet, maar ervaar het zelf.
 
Ontdek je Sky-Heart
Via verschillende invalshoeken is contact maken met het hart van die ruimte achter de wolken van gedachten en emoties eigenlijk het kernpunt van al mijn programma’s. Mijn werk heet dan ook niet voor niets Sky-Heart.